Kopalnia srebra Tarnowskie Góry – zwiedzanie, historia, atrakcje

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach to podziemna trasa na głębokości 40 metrów, a jej zwiedzanie obejmuje 1740 metrów chodników oraz przeprawę łodzią. Na miejscu czekają także Sztolnia Czarnego Pstrąga, Skansen Maszyn Parowych i Srebrny Ekspres. Sprawdź historię obiektu, ceny biletów, godziny otwarcia oraz informacje przydatne przed wyjazdem.

Co zobaczyć w kopalni srebra w Tarnowskich Górach?

Zabytkowa Kopalnia Srebra mieści się przy ul. Szczęść Boże 81 w Tarnowskich Górach. Udostępniona trasa prowadzi przez fragment dawnych wyrobisk Królewskiej Kopalni Fryderyk, działającej od 1784 roku do 1911 lub 1912 roku. Podziemny labirynt całego zespołu górniczego ma ponad 150 kilometrów chodników i sztolni odwadniających.

Turystyczny szlak znajduje się 40 metrów pod ziemią. Ma 1740 metrów długości i trójkątny przebieg, który łączy szyby „Anioł”, „Żmija” oraz „Szczęść Boże”. Zwiedzający oglądają przodki górnicze z XVIII i XIX wieku, dawne stanowiska pracy, narzędzia oraz komory o powierzchni od 500 do 2000 m².

Około 300 metrów trasy pokonuje się łodzią. W materiałach dotyczących pakietu kopalni i sztolni przeprawę opisywano jako odcinek o długości 600 metrów, związany ze Sztolnią Czarnego Pstrąga. Pod ziemią panuje stała temperatura około 10°C, a wysoka wilgotność sprawia, że nawet latem przydaje się ciepła bluza.

Zabytkowa Kopalnia Srebra została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w lipcu 2017 roku jako część zespołu kopalni rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi.

Historia i dziedzictwo przemysłowe

Obiekt stanowi część pomnika historii ustanowionego w 2004 roku. Od 19 października 2006 roku znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, a od 2014 roku należy do Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego jako Punkt Kotwiczny.

W 1788 roku na obecnych terenach miasta zainstalowano pierwszą na Górnym Śląsku maszynę parową. Urządzenie służyło do odpompowywania wody z wyrobisk. W budynku nadszybia działa wystawa multimedialna poświęcona geologii, metodom wydobycia i dawnym technikom odwadniania.

Wystawa w nadszybiu

Przed zejściem pod ziemię można obejrzeć płuczkę, lampy górnicze, kubły do transportu urobku, dawne narzędzia i przenośną toaletę używaną przez górników. Instalacja prezentująca pracę maszyny parowej pomaga wyjaśnić, jak rozwiązywano problem wody zalewającej kopalniane chodniki.

Sztolnia Czarnego Pstrąga – przepływ łodziami

Sztolnia Czarnego Pstrąga znajduje się przy parkingu przy ul. Repeckiej, na terenie Parku Repeckiego. To fragment XIX-wiecznej Sztolni Głębokiej Fryderyk oraz jedyna w Polsce działająca sztolnia odwadniająca. Najbardziej charakterystycznym punktem zwiedzania jest podziemny przepływ łodziami na odcinku około 600 metrów.

Łodzie płyną wąskim chodnikiem, a przewodnik opowiada o górnictwie, wodzie i legendach tarnogórskich gwarków. Minimalny wiek uczestnika wynosi 4 lata. Zwykłe zwiedzanie trwa około godziny, natomiast morsowanie przeznaczono dla osób od 16. roku życia.

Nietypowe warianty zwiedzania

Oferta obejmuje także floating, czyli spokojny spływ łodzią pod ziemią. Jedna osoba płaci 140 zł, a dwie osoby w jednej łodzi 190 zł. Morsowanie trwa 45 minut, odbywa się na głębokości 30 metrów, a temperatura wody wynosi około 6°C.

Podczas wizyty można zarezerwować spotkanie ze Skarbnikiem – dobrym duchem kopalni. Inscenizacja odbywa się w jednej z wykutych w skale komór i łączy legendy z opowieściami o dawnym górnictwie. Nie określono ograniczenia wieku, lecz wymagana jest wcześniejsza rezerwacja.

Skansen Maszyn Parowych i Srebrny Ekspres

Tuż przy budynku kopalni znajduje się Skansen Maszyn Parowych, będący częścią kompleksu. Zgromadzono w nim parowozy, lokomobilę, walec drogowy, dźwig kolejowy, pompy parowe, maszyny wyciągowe i agregat prądotwórczy. Ekspozycja pokazuje, jak technika parowa zmieniła tarnogórskie górnictwo w XIX wieku.

Po skansenie kursuje Srebrny Ekspres. Mała kolejka przeznaczona dla dzieci i dorosłych składa się z czterech wagoników mieszczących około 16 osób. Jej pętla ma 500 metrów, rozstaw toru wynosi 7 i ¼ cala, czyli około 18,5 cm, a prędkość jazdy sięga 10 km/h.

Przejazd rozpoczyna się na dworcu obok budynku kopalni. Atrakcja działa od wiosny do jesieni, w godzinach otwarcia obiektu. W czasie jazdy nie wolno wstawać ani opuszczać wagoników.

Bilety, godziny otwarcia i przygotowanie do wizyty

Godziny pracy kopalni zależą od sezonu. Od stycznia do maja oraz od września do grudnia obiekt dla turystów indywidualnych działa od 9:00 do 15:00 w dni powszednie i weekendy. W czerwcu, lipcu i sierpniu w soboty oraz niedziele zwiedzanie jest możliwe do 16:00.

Sztolnia ma zmienne godziny wejść. W lipcu i sierpniu kursy odbywają się od 10:00 do 16:00, natomiast w styczniu, lutym, marcu, kwietniu, październiku, listopadzie i grudniu liczba wejść jest bardziej ograniczona. Przed przyjazdem trzeba sprawdzić konkretną godzinę, zwłaszcza poza sezonem.

Kto może kupić bilet ulgowy?

Ulga przysługuje dzieciom, młodzieży uczącej się do 26. roku życia, seniorom powyżej 60 lat oraz osobom z niepełnosprawnościami. Z preferencji może skorzystać także opiekun osoby z niepełnosprawnością po okazaniu wymaganej legitymacji.

Dzieci do 2 lat mają bezpłatny wstęp do kopalni. Dla grup przewidziano osobne stawki i rezerwację. Opiekun grupy może otrzymać bilet za 1 zł, między innymi przy proporcji jeden opiekun na 10 dzieci w przedszkolu, 15 uczniów szkoły podstawowej lub 20 osób w pozostałych szkołach.

Rezerwacja i pakiety

Grupy powinny zgłosić się 15 minut przed wyznaczoną godziną. Spóźnienie może oznaczać utratę wejścia albo przesunięcie na inny dostępny termin. Rezerwacji wymagają także zwiedzanie w języku obcym, spotkanie ze Skarbnikiem, oferta grupowa i pakiet łączący kopalnię ze sztolnią.

Pakiet Kopalnia + Sztolnia kosztuje 145 zł za bilet normalny i 123 zł za ulgowy. W ramach akcji Srebrny Wrzesień zakup biletu do kopalni daje kod obniżający cenę wejścia do sztolni o 20 procent. Kod można wykorzystać online lub w kasie przez cały wrzesień.

Za zachowany bilet można też korzystać przez siedem dni z rabatów w wybranych atrakcjach, restauracjach i hotelach Tarnowskich Gór, Bytomia, Zbrosławic oraz okolic. Za obiektem i sztolnią zarządza Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Na miejscu dostępne są parking, restauracja, sala kinowo-konferencyjna oraz ekspozycje minerałów.